Przyjdź i poznaj historię
Dyrektorzy
Dyrektorzy Ozimek
Żeliwa użytkowe
Żeliwa użytkowe Ozimek 
Żeliwo artystyczne i sakralne
Żeliwo artystyczne i sakralne Ozimek                                                                    
Mosty, maszyny i urządzenia
Mosty, maszyny i urządzenia Ozimek
Produkcja broni
Produkcja broni ozimek
Medale i wyróżnienia

medale i wyróżnienia Ozimek

Medale i wyróżnienia Ozimek


Produkcja broni

 Produkcja karabinów i pistoletów

Na początku XIX wieku pruski konstruktor i generał, w służbie Fryderyka III Gerhard, von Scharnhorst (1755-1813) zmodyfikował francuski muszkiet model 1777 kaliber 17,5 mm, zmieniony w 1803 roku do kalibru 18,57 mm. Tak powstał pruski muszkiet nazwany „Neupressisches Gewehr” model 1809, w skrócie M 1809. Produkowano go m. in. w wytwórniach Potsdam-Spandau i Neisse-Malapane. Od roku 1809 do 1826 zaopatrzony był w zamek skałkowy przedni. W roku 1826 zastosowano zamek kapiszonowy (perkusyjny). Model ten z niewielkimi zmianami wprowadzonymi w 1836 roku, produkowano do 1839 roku. Posiadał lufę długości 1045 mm. Długość całkowita wynosiła 1435 mm. Ważył 4 kg. Zaopatrzony był w trójsieczny (trójostrzowy) bagnet nakładany na lufę i umieszczony pod lufą stempel.
    W związku z okupacją francuską i zajęciem fabryki Potsdam-Spandau, w roku 1809 wybudowano na terenie Królewskiej Pruskiej Huty Malapane w Ozimku zakład najpierw naprawy, a w krótkim czasie także produkcji karabinów. Pomieszczenia dla tego nowego zakładu zlokalizowano na lewym brzegu rzeki obok wiertarki, na wysokości zapory oraz po przeciwnej stronie gdzie znalazły pomieszczenia także wiertarnia i szlifiernie. Dodatkowo fryszernia i kuźnia w Krasiejowie zostały całkowicie przystosowane do tej produkcji. Wytwarzano zamki, lufy karabinowe, bagnety i stemple do ładowania, które następnie trafiały do twierdzy w Nysie gdzie były montowane. Produkcja ruszyła na dobre jesienią 1809 roku. Zakład zatrudniał w 1810 roku 25 robotników, a w 1813 już 78. Początkowo podczas 14 godzinnego dnia pracy wykuwano 10-15 luf karabinowych przy użyciu specjalnego młota napędzanego kołem wodnym. Zlokalizowane obok cztery napędzane woda wiertarki pracując dzień i noc wierciły tygodniowo 240 luf. Z czasem 5 kowali specjalistów wykuwało tygodniowo 100 luf. Jeden kowal wyrabiał tylko bagnety. Wykonywał ich 100 tygodniowo. Inny kowal wykonywał tylko ubijacze do ładowania. Wytwarzał ich 80 do 100 tygodniowo. Szlifierz potrafił wykończyć i wypolerować 30 luf dziennie. Używając do tego celu także szlifierek zlokalizowanych w innych miejscach zakładu łącznie tygodniowo szlifowano 200 luf.
    Od III 1809 do VIII 1814 roku, a więc w okresie około 5 lat, wyprodukowano w Pruskiej Królewskiej Hucie Malapane w Ozimku łącznie: 15908 muszkietów, kilkaset karabinów różnego kalibru i ponad 3000 pistoletów. Wytworzone metalowe elementy broni wysyłano do twierdzy w Nysie, gdzie wykonywano elementy drewniane i montowano gotowe karabiny. Broń trafiała do armii pruskiej przede wszystkim w twierdzach: Brzegu, Nysy, Świdnicy i Legnicy.
W roku 1815 produkcję karabinów przeniesiono do przebudowanego zakładu w Krasiejowie. Po zakończeniu wojny z Napoleonem wzrosły wymagania jakościowe armii, dlatego produkcja stawała się nieopłacalna i w roku 1821 przekazano go w całkowity zarząd wojsku. Zakład w Krasiejowie wytwarzał karabiny jeszcze do roku 1851.
Wystawiony na sprzedaż został wyceniony na 35000 talarów ze względu na dobrą lokalizację i siłę kół wodnych ocenianych na 60 koni. Początkowo jednak nie znajdował nabywcy. Po kilku latach bezużytecznego postoju został ostatecznie sprzedany w roku 1860. Kupił go z kwotę 30000 talarów młynarz Adametz (Adamiec) z Koźla. Nowy właściciel w krótkim czasie wybudował nowy amerykański młyn napędzany nurtem rzeki.  

replika karabinu piechoty M 1809. Wytwornie: Potsdam-Spandau, Neise-Malapane, Danzig

Nowe publikacje

Publikacja w Ozimku


Historia, zabytki i ślady hutnictwa w dolinie Małej Panwi

na obszarze działania Stowarzyszenia LGD Kraina Dinozaurów

Józef Tomasz Juros, Ozimek/Spórok 2012, ISBN 978-83-929771-3-3


Aktualności
Stowarzyszenie

Dolina Małej Panwi